Inhoudsopgave
- Gestructureerde trainingsschema's voor verschillende fitnessdoelen
- Wat is een fietsergometer?
- Hoe kan je trainingsdoel met de ergometer eruitzien
- Speciale aanwijzingen voor beginners, senioren en mensen met overgewicht
- Jouw trainingsschema’s voor de ergometer
- Warming-up en cooling-down
- Trainingsschema's voor vetverbranding
- Trainingsschema's voor cardiovasculaire conditie
- Voedingsadvies voor nog betere resultaten
- Conclusie
Gestructureerde trainingsschema's voor verschillende fitnessdoelen
Dankzij de technische eigenschappen van moderne apparaten kun je deze comfortabel en effectief inzetten voor je doelen. Afhankelijk van de trainingsdoelen die je nastreeft, kun je de training individueel aanpassen. Hoewel ergometers ook als fitnessapparaat in sportscholen te vinden zijn, zijn ze vanwege de intuïtieve bediening en het trainingscomfort ideaal voor thuisgebruik. Daarom worden ergometers vaak ook wel 'thuisfitnessapparaten' genoemd en genieten ze grote populariteit vanwege de eenvoudige en effectieve trainingsmethode. De ingebouwde trainingscomputer geeft tijdens de training alle trainingsvariabelen overzichtelijk weer. Je hartslag is daarbij bijzonder belangrijk. Deze reageert betrouwbaar op belasting en meet zo de inspanning tijdens je training met een vertraging van slechts enkele seconden. De hartslag is daarbij de ideale indicator voor je training.
Wat is een fietsergometer?
Het woord is samengesteld uit de twee Griekse woorden ergon (= werk) en metron (= maat). Met behulp van een ingebouwde rem kun je de weerstand zelf aanpassen. De ingebouwde trainingscomputer werkt daarbij net als de versnellingshendel van je racefiets. Om de training zwaarder of lichter te maken, kun je een versnelling hoger of lager schakelen of je trapfrequentie variëren. De training lijkt dus op fietsen, maar biedt veel meer mogelijkheden. Moderne fietsergometers beschikken over displays waarop de verschillende trainingsparameters worden weergegeven, zodat je je trainingsprogramma’s perfect op jezelf kunt afstemmen en controleren.
Hoe kan je trainingsdoel er met de ergometer uitzien?
De trainingsaanbevelingen hangen sterk af van wat je persoonlijke doelen zijn. Op basis van je trainingsdoel en trainingservaring kun je de best mogelijke trainingsmethode kiezen. Gebruik hiervoor de hierboven genoemde hartslagzones om de ergometertraining op maat te maken en op basis daarvan je persoonlijke successen te vieren.
Cardiotraining
Hierbij ligt de focus op het hart en de bloedvaten. Voor een optimale cardiotraining moet je in verschillende hartslagzones trainen. Trainen in het bereik van 50-70% van de maximale hartslag is bijzonder zacht voor het lichaam. Daarin verbeter je je ademhaling en je hart- en vaatstelsel en versterk je je spieren. Hoe intensiever de training, hoe korter deze moet duren. Verander tijdens de training ook regelmatig je zit- en handpositie om eenzijdige belasting te voorkomen.
Hartgezondheid
In het bereik van 50-60% van de maximale hartslag voer je een ontspannen training uit. Deze dient ter bevordering van de algemene gezondheid, voor herstel na inspannende activiteiten en om stress te verminderen. Hartgezond betekent hierbij dat je je hartspier op een rustige manier traint, zodat je hartfuncties worden verbeterd. Door de training wordt je hart krachtiger en neemt de slagkracht toe. Bovendien blijven je bloedvaten jong en elastisch. Zo kunnen de bloedvaten je lichaam beter van bloed en zuurstof voorzien. De training is weliswaar niet bijzonder inspannend, maar heeft toch geweldige effecten op je hartgezondheid en je bloedsomloop. Bovendien verlaag je zo effectief je stressniveau en kun je tijdens de training je spanning doelgericht verminderen.
Vetverbranding
Tussen 60-70% van de HFmax bevind je je in het bereik van het basisuithoudingsvermogen. Daar leert het lichaam zijn stofwisseling te optimaliseren en voornamelijk vetten te gebruiken voor energieopwekking. Daarom wordt dit bereik vaak ook wel de vetverbrandingszone genoemd. Je moet tijdens de training nog zonder problemen een gesprek kunnen voeren. Deze zone vormt de basis voor je verdere uithoudingsvermogen.
Prestatievermogen
Bij 70-80% van de HFmax spreekt men van de aërobe zone. Een goed getraind hart klopt minder vaak, maar des te krachtiger. Daardoor heeft het voor dezelfde prestatie minder slagen nodig en functioneert het zuiniger en minder belastend. Trainen in deze zone is merkbaar inspannend. Aëroob betekent dat je spieren zuurstof uit het bloed opnemen en daarmee energie kunnen opwekken. Door in dit bereik te trainen, train je de prestatiecapaciteit van het hart- en vaatstelsel. Dit betekent dat je in deze zone voortbouwt op de resultaten van de basisconditietraining en je uithoudingsvermogen verder kunt verbeteren. Toch blijven ook de effecten van de lagere zones behouden, zoals een verbeterd herstelvermogen en stressvermindering.
Spieropbouw
Tussen 80-90% van de maximale hartslag vindt je training plaats in de anaërobe zone. Dit betekent dat je spieren meer zuurstof nodig hebben dan ze via het bloed kunnen krijgen. De training in deze zone is zeer intensief en zou aanzienlijk korter moeten zijn dan in de lagere zones. Hier ontwikkel je het vermogen om ook met weinig zuurstof zo lang mogelijk een intensieve belasting vol te houden. Voor de training in de anaërobe zone moet je al enkele maanden regelmatig in de onderliggende zones hebben getraind. Vaak wordt de anaërobe training afgewisseld met de andere zones als intervaltraining uitgevoerd.
Snelheidsuithoudingsvermogen
Boven de 90%-grens vindt de training plaats in het maximale bereik. Dit ontwikkelt het snelheidsuithoudingsvermogen, bijvoorbeeld bij sprints. Deze hoge belasting kan niet lang worden volgehouden en is uiterst inspannend. Let op: hoe hoger de intensiteit van de belasting, hoe korter de trainingseenheid moet zijn. Aan de hand van deze indeling en een training met hartslagmeter kun je een individueel trainingsprogramma opstellen.
Gezondheidsgerichte training
Bij gezondheidsgerichte training staan het behoud en de bevordering van de lichamelijke gezondheid en het welzijn centraal. De positieve effecten die je bereikt door gezondheidsgerichte ergometertraining hebben betrekking op het hele lichaam.
Speciale aanwijzingen voor beginners, senioren en mensen met overgewicht
Aangezien de training met een ergometer dankzij verschillende trainingsopties en hartslaggestuurde training eenvoudig kan worden aangepast aan je persoonlijke behoeften, is deze in het algemeen geschikt voor iedereen. Toch gelden er voor bepaalde groepen extra aanwijzingen voor een veilige en succesvolle training. Zo moeten beginners, ouderen en mensen met overgewicht erop letten dat ze de belasting, vooral in het begin, niet te hoog instellen en deze langzaam opbouwen. Ook korte en gematigde trainingen leveren in het begin al goede resultaten op en bieden duurzaam potentieel voor verbetering. Voor gezonde senioren gelden geen verdere beperkingen, mits zij hun hartslag in de gaten houden. Aangezien de formule voor het berekenen van de maximale hartslag en daarmee de trainingszones is gebaseerd op de leeftijd, is de berekende belasting automatisch ook lager. Beginners zonder lichamelijke beperkingen kunnen eveneens volgens de hartslagzones trainen en zich in het begin vaker in de lagere zones bevinden. De totale trainingstijd en -intensiteit moet je in dit geval niet te hoog instellen. Als je lichaamsgewicht hoog is, ervaar je mogelijk meer inspanning tijdens het bewegen. Kies daarom in het begin voor een gematigde intensiteit en duur. Een ergometertraining is hiervoor perfect: trainen op een fietsergometer is uiterst gewrichtsvriendelijk, goed te doseren en eenvoudig toe te passen, waardoor de training zonder beperkingen voor alle doelgroepen mogelijk is. Voordat je met de training begint, moet je bij twijfel toch even met een arts overleggen.
Je ergometertrainingsschema’s
Aangezien alleen de juiste verhouding tussen inspanning en herstel tot het gewenste trainingsresultaat kan leiden en de verschillende trainingsdoelen zeer individueel zijn, is het raadzaam om een vast trainingsschema te hebben. Daarin staat hoe lang je in welke intensiteitszone moet trainen om je trainingsdoel dichterbij te brengen.
Daarom presenteren we je hier voorbeeldtrainingsschema’s, die je naar eigen wens kunt aanpassen. Om je een zo afwisselend mogelijke trainingservaring te bieden, bevatten de trainingsschema’s verschillende trainingsmethoden en -tijden. Omdat plezier in sport het allerbelangrijkste is, staan er ook trainingseenheden in zonder vaste richtlijnen. Wat dacht je van de volgende ideeën voor je vrije training?
- Verander de volgorde van de wekelijkse trainingen
- Train een sessie uit een ander trainingsschema
- Train op het ritme van de muziek van je favoriete afspeellijst
- Rijd een sessie met een hoog toerental en lage weerstand
- Stel een kilometerdoel vast en fiets dit in een willekeurige snelheid
- Stel een caloriedoel vast en fiets net zo lang totdat je dit hebt bereikt
- Speel met je hartslag: probeer je streefhartslag precies aan te houden
Voor gevorderden
- Maak een bergtocht met hoge weerstand en een laag toerental
- Hartslagsprongen: probeer je hartslag zo snel mogelijk te verhogen van bijvoorbeeld 60% naar precies 70% en vervolgens weer terug
- Voeg Tabata-intervallen toe: 20 seconden maximale inspanning, gevolgd door 10 seconden lage intensiteit, tot maximaal 8 rondes
Warming-up en cooling-down
Een complete training bestaat altijd uit de onderdelen opwarmen (warm-up), hoofdgedeelte en afkoelen (cool-down). Nadat de opbouw van het hoofdgedeelte individueel is gekozen op basis van het trainingsdoel, maken de warm-up en cool-down je training compleet!
Warming-up
Tijdens de warming-up bereid je je lichaam voor op de komende inspanning. Door middel van lage tot gemiddelde intensiteiten verhoog je langzaam de lichaamstemperatuur, de doorbloeding, de ademhaling en de hartslag. Bovendien maak je je gewrichten los en vergroot je de mentale focus op de training. De warming-up is essentieel om het risico op overbelasting en blessures te verminderen en mag daarom in geen geval worden overgeslagen. Een geschikte intensiteit is de eerste hartslagzone van 50-60% van de maximale hartslag. Meestal volstaat 5-10% van de totale trainingsduur om het lichaam op te warmen.
Cool-down
Na de training is het belangrijk om de trainingsintensiteit langzaam af te bouwen, zodat de hartslag, ademhaling, lichaamstemperatuur en doorbloeding geleidelijk weer tot rust komen. Door lichte bewegingen te maken in plaats van de inspanning abrupt te beëindigen, sluit je je training op een rustige manier af. Zo kun je door de cooling-down het herstel direct na de training in gang zetten en versnellen. Vooral bij gezondheidssport moet je erop letten het lichaam niet te overbelasten en de trainingsintensiteit langzaam en rustig af te bouwen. Voor de cooling-down volstaan al enkele minuten bij 50-60% van de maximale hartslag. Andere herstelmaatregelen na de training zijn onder andere lichte rekoefeningen, een warme douche, een eiwitrijke maaltijd en voldoende rusttijd tot de volgende training.
Trainingsschema’s voor vetverbranding
Voor vetverbranding wordt een gecombineerde training aanbevolen met verschillende hartslagzones, die
elk verschillende uithoudingsvermogens trainen en invloed hebben op de stofwisseling.
Beginners hebben daarbij vooral baat bij een gematigde vetverbrandingstraining, terwijl gevorderden ook intensiever kunnen trainen.
Trainingsschema voor beginners
Totale trainingsduur: 30 minuten
Frequentie: 2-3 keer per week
Trainingsschema voor licht gevorderden
Totale trainingsduur: 45-60 minuten
Frequentie: 3-4 keer per week
Trainingsschema voor vergevorderden
Totale trainingsduur: 45-90 minuten
Frequentie: 4-5 keer per week
Trainingsschema's voor cardiovasculaire conditie
Voor cardiotraining raden we je zowel basisconditietraining als intensievere inspanningen aan, om het hart- en vaatstelsel op verschillende uithoudingsniveaus te trainen. Aangezien deze trainingsvorm al intensiever is dan vetverbrandingstraining, moeten beginners hier voorzichtig mee beginnen. Om met de volgende trainingsvoorstellen aan de slag te gaan, moet je dus al enige ervaring hebben met ergometertraining.
Cardio-trainingsschema voor beginners
Totale trainingsduur: 30 minuten
Frequentie: 2-3 keer per week
Cardio-trainingsschema voor licht gevorderden
Totale trainingsduur: 45-60 minuten
Frequentie: 3-4 keer per week
Cardio-trainingsschema voor vergevorderden
Totale trainingsduur: 45-90 minuten
Frequentie: 4-5 keer per week


Voedingstips voor nog betere resultaten
Een goede training is het halve werk voor je succes. De andere helft zit hem in voeding en herstel. We willen dat je succes hebt en geven je daarom onze beste voedingstips mee.
- Eet gevarieerd: eet veelzijdig en zo veel mogelijk alle kleuren. Daarmee bedoelen we geen gummibeertjes.
- Neem 5 per dag: bij voorkeur 2 porties fruit en 3 porties groenten per dag. Een portie is een holle hand.
- Volkoren voor volop energie! Kies bij koolhydraten voor de volkorenvariant.
- Dierlijke producten vormen een aanvulling op je eetpatroon en zijn niet de basis.
- Gebruik plantaardige oliën in plaats van dierlijke vetten. Een goede olijfolie, koolzaadolie of lijnzaadolie is bijzonder aan te bevelen. Uitzondering: vette vis. Suiker en zout zijn luxe. Wees er zuinig mee.
- Drink minstens 1,5 liter per dag – op trainingsdagen meer. Het beste zijn water en thee, tijdens de training ook verdunde vruchtensappen.
- Eet eiwitrijk: een eiwitrijk dieet bevordert de spieropbouw en houdt je lang verzadigd.
- Eet en drink bewust. Ruil de tv in voor kaarslicht.
- Let op je gewicht en blijf in beweging.
Conclusie
Met een ergometer kun je effectief en comfortabel vanuit huis trainen. Via hartslagmeting kun je je training optimaal sturen. Bepaal je trainingsdoel: gezondheid, cardio of vetverbranding? Een warming-up en cooling-down horen bij je training. Trainingsschema’s geven je ergometertraining een duidelijke richting.
Bronnen:
1) E-book: HAMMER Workouts – Ergometer-trainingsplan, https://www.hammer.de/media/wysiwyg/ebooks/HAMMER-Ergometer-Heimtrainer-Trainingsplan.pdf (laatst geraadpleegd op 05-01-2024)
Afbeeldingsbron © stock.adobe.com: Alexander Raths







